Eregalerij Gymsport

HENRICUS (of HENDRICUS) JOSEPHUS FRANCISCUS THIJSSEN

Hen(d)ricus (Amsterdam, 30 juli 1881 – ?) maakte in de beginjaren van de gymbond deel uit van het Oranje turnteam, en staat te boek staat als de eerste wereldkampioen van de Nederlandse turnsport (op voltige). In 1903 deed hij in Antwerpen mee aan een internationaal toernooi. Daar haalde hij een gedeelde eerste plaats op het toestel paard voltige. Een puur turntoernooi was dat in Antwerpen niet; er stonden vele sporten op het programma, zoals gewichtheffen en hardlopen. Pas in 1934 werd voor het eerst een officieel wereldkampioenschap turnen georganiseerd. Later werden de voorgaande internationale toernooien met terugwerkende kracht ook als WK’s beschouwd. Sindsdien geldt Thijssen als de eerste Nederlandse wereldkampioen in deze sport. Het zou tot 2005 duren tot hij in Yuri van Gelder een opvolger kreeg. Thijssen deed ook mee aan de Olympische Zomerspelen 1908 in Londen. Daar werd hij net de Nederlandse turnploeg zevende. Individueel werd hij drieëntachtigste.  

GERRIT KLEEREKOPER en NEDERLANDSE OLYMPISCHE DAMESTURNPLOEG 1928

In 1928 leidde Gerrit Kleerekoper  (Amsterdam, 15 februari 1897 – Sobibór, 2 juli 1943) de Nederlandse ploeg naar het eerste Olympische turngoud tijdens de Spelen in Amsterdam. Met 316,75 punten bleef de ploeg Italië en het Verenigd Koninkrijk ruim voor. Vele jaren later vertelde Alida (Alie) van den Bos, één van de gouden turnsters, hoe belangrijk zijn bijdrage was geweest: “Aan Kleerekoper hadden wij de overwinning te danken.” Turnen werd net als tegenwoordig meestal in een hal gedaan, maar in Amsterdam vonden de wedstrijden in de open lucht plaats. Daarom had hij zijn ploeg in de maanden daarvoor buiten laten trainen, wat tot de overwinning zal hebben bijgedragen. Een speciale trainingskamp in de Scheveningse duinen, hetgeen ook bijdroeg aan de algehele conditie. Het meest doorslaggevend was zijn baanbrekende technische tactiek. De Nederlandse ploeg turnde op moeilijkere en  ‘onvrouwelijke’  toestellen zoals brug, hetgeen in die tijd een revolutie ontketende in turnland en de basis legde voor de emancipatie van de (gym)sport en de deelname van vrouwen daaran, plus ook het lichamelijke opvoedingsonderwijs. De leden van zijn gouden ploeg waren, naast Van den Bos, Estella Agsteribbe, Jacomina van den Berg, Petronella Burgerhof, Elka de Levie, Lea Nordheim, Anna Polak, Petronella van Randwijk, Hendrika van Rumt, Judikje Simons, Jacoba Stelma en Anna van der Vegt. Net als vijf leden van de ploeg was Kleerekoper Joods. Van beroep was Kleerekoper volgens de boeken in het KNGU Docucentrum gymleraar. Hij werd in 1943, op dezelfde dag als zijn pupil Lea Nordheim, samen met zijn vrouw Kaatje en hun veertienjarige dochter Elisabeth, vermoord in het vernietigingskamp Sobibór. Hun zoon Leendert (18) stierf vier weken later in Auschwitz. Na de bevrijding noemde de Amsterdamsche Turnbond een toernooi naar hem, de Gerrit Kleerekoper Beker.

ALIDA (ALIE) VAN DEN BOS

Alie  (Amsterdam, 18 januari 1902 – Amsterdam, 16 juli 2003) , maakte deel uit van de turnploeg die in 1928 goud won tijdens de Olympische Spelen van Amsterdam. De dames van deze ploeg waren de eerste Nederlandse vrouwelijke olympische kampioenen. Het programma was in 1928 beperkter dan tegenwoordig: het bestond uit een gemeenschappelijke gereedschapsoefening, een toestelnummer naar keuze en een paardsprong naar keuze. Van de twaalf leden van de gouden turnploeg waren vijf van Joodse afkomst. Vier van hen, Estella Agsteribbe, Anna Polak, Lea Nordheim en Judikje Simons, en coach Gerrit Kleerekoper, werden tijdens de Tweede Wereldoorlog om het leven gebracht in een concentratiekamp. Van den Bos bleef na haar actieve carrière de turnsport trouw. Zo was ze trainster van de Nederlandse ploeg die tijdens de Olympische Spelen van 1948 in Londen vijfde werd. Aan het eind van haar leven was zij de oudst levende Olympisch kampioen ter wereld. Daarom werd haar door het IOC zijn hoogste onderscheiding, de  zilveren Olympic Order, toegekend. Deze werd haar uitgereikt door Anton Geesink. Ze overleed in 2003 op 101-jarige leeftijd.

LENIE LENS-GERRITSEN

Lenie deed mee met de Nederlandse turnploeg aan twee Olympische Spelen: in 1948 in Londen en in 1952 in Helsinki. Beide keren werd het Oranjeteam 5e. Een zeer verdienstelijke prestatie. Lenie is lid van het VK.

ELVIRA BECKS

Elvira (Nijmegen, 8 mei 1976),  was in de jaren ’90 hét boegbeeld van het Nederlandse turnen. Ze deed mee aan de Olympische Zomerspelen van 1992 in Barcelona en eindigde hier op de 22e plaats, wat de beste Nederlandse prestatie was sinds Ans van Gerwen in 1972. Na haar turncarrière speelde Elvira in de musical Joe. Later is ze gaan werken bij het Canadese Cirque du Soleil. Eerst in de trampolineact van de show Alegría. Van 2004 tot 2006 was ze een artiest in de show Saltimbanco. In deze laatste show deed ze mee in de acts ‘Russian Swing’, ‘Bungee’ en ‘Chinese Poles’. In 2000 is ze in Mississippi bevallen van een dochter, Elsa. De vader van haar dochter is de voormalige turner Alexander Dobrynine. Sinds seizoen 2008-2009 is ze de hoofdtrainster damesselectie van haar oude club GTV De Hazenkamp in Nijmegen.

THE DUTCH SWEETHEARTS

De Nederlandse turnsters die in het Oranjeteam furore maakten op de internationale turnpodia tussen 1999 en 2004. Anno 2010 turnt alleen Fieke Willems nog in de hoogste divisie. Zij wist in 2009 na 10 jaar zich weer te kwalificeren voor het Oranjeteam dat aantrad tijdens het WK in Londen. Suzanne Harmes won WK-brons op vloer in 2005 en heeft zich twee keer voor de Olympische Spelen gekwalificeerd (2004 en 2008), maar keerde in 2009 niet in de internationale turnarena. Gabriela Wammes moest zich in 2004 terugtrekken wegens rugproblemen, maar maakte in nog 2009 een verbazingwekkende rentree op  topniveau.

Verona van de Leur (Gouda, 27 december 1985) is één van de bekendste en beste turnsters ooit die Nederland gekend heeft. Zij deed voor het eerst nationaal van zich spreken in 2000 toen zij bij het Nederlands kampioenschap voor junioren de meerkamp en drie toestelfinales won. Een jaar later werd zij voor het eerst Nederlands kampioen bij de senioren. Met de Nederlandse ploeg haalde zij een verrassende vijfde plaats op het WK in Gent. In 2002 won Van de Leur maar liefst vijf medailles bij de Europese kampioenschappen in Patras. De Nederlandse ploeg won het zilver en Van de Leur werd tweede in de meerkamp achter Svetlana Khorkina. Ook won ze een zilveren en twee bronzen medailles bij de toestelfinales. Velen meenden dat zij op het onderdeel vloer goud had moeten winnen, maar door een fout van de jury werd het zilver. Bij het WK in Debrecen won zij ook zilver op dat onderdeel. Dat jaar werd zij gekozen tot Sportvrouw van het jaar. Het WK van 2003 in Anaheim werd een grote teleurstelling: de Nederlandse ploeg plaatste zich niet bij de beste twaalf. Daardoor misten de turnsters kwalificatie voor de Olympische Spelen van Athene. Daarna kwam het tot een breuk tussen Van de Leur en coach Frank Louter. Sindsdien trainde zij bij De Hazenkamp in Nijmegen, de club van trainer Boris Orlov. In 2007 werd Van de Leur voor de derde keer Nederlands kampioen in de meerkamp. Op het NK in Nijmegen won ze ook goud op sprong, balk en vloer. Op 19 juni 2008 maakte Verona bekend een punt te zetten achter haar turnloopbaan. Eind 2009 bleek ze zich bezig te houden met o.a. turnfotografie en het geven van trainingsadviezen.

Renske Endel (Noord-Scharwoude, 13 juli 1983-) won in 2001 in Gent de eerste Nederlandse WK-medaille bij de dames, op brug. Ze won zilver, achter de legendarische Russische turnster Svetlana Khorkina. Met de Nederlandse ploeg met o.a. Verona van de Leur en Gabriela Wammes eindigde Endel als vijfde team van de wereld. Een ongekende prestatie voor Nederlandse begrippen. Bij het EK van 2002 in Patras won het Nederlands team zilver achter Rusland. Daarna werd Endel geplaagd door ziekte en na het voor Nederland teleurstellende WK van 2003 in Anaheim zette zij een punt achter haar topsport carrière. Vanaf 2005  ontwikkelde Renske zich als luchtacrobate bij Corpus Acrobatic Theatre.

RAMONA STOOK

(Dordrecht, 1979) is een Nederlandse gymnaste die van 1988 tot 1999 binnen de ritmische gymnastiek actief was. Tegenwoordig traint ze andere gymnasten. Tot 2001 woonde zij in Zwijndrecht. Na 2001 is zij verhuisd naar Den Haag en later naar Rotterdam. Tot en met 1995 kwam zij uit voor de vereniging O&O Zwijndrecht, in 1996-1998 voor GV Kralingen Rotterdam, en vanaf 1999 weer voor O&O Zwijndrecht. Ze trainde hier Anna Pobokova.

ALAN  VILLAFUERTE

Trampolinespringer Villafuerte (San Salvador, Chili, 29 juni 1977 – ),  sprong vanaf zijn zevende op de trampoline en veroverde in 1996 zijn eerste Nederlandse titel. Hij was toen 20 en loste zijn broer Lennard af (de huidige Bondscoach). De jaren erna bleek hij in Nederland ver boven de concurrentie uit te steken. Villafuerte, die in 1990 als 13-jarige aan zijn eerste WK deelnam, kon ook internationaal goed mee. In 1999 won hij de internationale Flower Cup in Aalsmeer. Hij haalde geregeld het podium tijdens wereldbekerwedstrijden, won brons op de wereldtitelstrijd in 2001 en plaatste zich voor de Olympische Spelen van Sydney, waar trampoline debuteerde op het Olympisch programma. Vier jaar later was hij er ook weer bij in Athene. Een grote prestatie voor een Nederlandse gymsporter. Helaas ging het in beide gevallen mis. In 2000  in de finale, waarbij hij grote medaillekansen had. In 2004 haalde hij de finale niet. Tijdens het WK c.q. Olympisch kwalificatietoernooi in Quebec lukte het Villafuerte niet zichzelf een mooi internationaal afscheid te bezorgen. Voor het eerst in jaren helemaal fit sloeg het noodlot toe na zijn laatste sprong tijdens de verplichte oefening. Het leverde hem uiteindelijk op zijn tiende WK een teleurstellende 59e plaats op. Hierna nam hij afscheid van zijn sport. Tegenwoordig draagt hij bij als jurylid en trainer/coach.

LISA VOS

Drievoudig Nederlands kampioene ritmische gymnastiek, nam afscheid in 2008 en is nu trainster bij SV PAX Haarlemmermeer, en ook luchtacrobate bij Corpus Acrobatic Theatre.

ANNA POBOKOVA

Anna, van Russische afkomst, was een veelbelovend talent uit de ritmische gymnastiek. Ze won diverse nationale titels en was klaar voor het grote werk op wereldniveau. Doch het noodlot ontnam Nederland’s beste internationale RG-troef in jaren. Eerst raakte ze geblesseerd aan haar rug en het kostte Anna bijna twee jaar om te revalideren en terug te komen op topniveau. Doch juist op het moment dat ze weer kon beginnen, werd ze op weg naar huis op de fiets aangereden. Het was zo ernstig dat het einde verhaal leek voor haar sportcarrière, maar de doorzetster weigerde zich daarbij neer te leggen en streed zich terug in de trainingshal en in de RG-arena. Tijdens Fantastic Gymnastics 2009 in Ahoy Rotterdam kroonde ze jaren vechten met de nationale titel. Een week erna haalde ze een unieke internationale medaille (brons) voor Nederland bij het 1e AmsterdaMMasters RG toernooi in Sporthallen Zuid. Hierna nam ze definitief en waardig afscheid van de sport.

ruiterdiermenwk82

MARJO VAN DIERMEN & JACQUELINE DE RUITER

Het duo Marjo en Jacqueline werd in 1982 wereldkampioen synchroon trampolinespringen (archieffoto KNGU). De dames maken dus met Henricus Thijssen (1903),  de turnploeg van 1928, Yuri van Gelder (2005) en Kirstin Heerdink (2009) deel uit van de selecte lijst Olympische en wereldkampioenen van de Nederlandse gymsport.

FRANS KOFFRIE

Voorzitter van de KNGB (1994-1999) en van de KNGU (1999-2009). Bij elkaar heeft Frans 15 jaar de voortrekkersrol gehad in het Bondsbestuur en de nationale gymbond geleid. Hij is lid van het VK.